ការពិពរណ៍នា
នៅក្នុងប្រព័ន្ធបណ្តាញអគ្គិសនីក្នុងវិស័យឧស្សាហកម្ម រោងចក្រ លំនៅដ្ឋាន និងអគារធំៗ MCCB (Molded Case Circuit Breaker) ដើរតួនាទីយ៉ាងសំខាន់ក្នុងការការពារខ្សែចម្លង និងឧបករណ៍អគ្គិសនីពីការលើសបន្ទុក (Overload) និងការឆ្លងសៀគ្វី (Short-circuit)។ សម្រាប់ MCCB ប្រភេទទំនើបដែលប្រើប្រាស់ Unit Trip បែប Electronic ដូចជា MicroLogic 2.2 វាអនុញ្ញាតឱ្យយើងកំណត់ចរន្តការពារបានយ៉ាងច្បាស់លាស់តាមរយៈគ្រាប់ចុច (Dials) ចំនួនបីគឺ I0, Ir និង Isd។
យុគសម័យឧស្សាហកម្ម 4.0 ការប្រើប្រាស់ប្រព័ន្ធអគ្គិសនីកាន់តែមានភាពស្មុគស្មាញ និងទាមទារនូវស្ថិរភាពខ្ពស់។ ឧបករណ៍ការពារប្រភេទ MCCB (Molded Case Circuit Breaker) ត្រូវបានដំឡើងស្ទើរតែគ្រប់ទូអគ្គិសនីមេ និងទូបញ្ជា ដើម្បីធានាថាការចែកចាយថាមពលប្រព្រឹត្តទៅប្រកបដោយសុវត្ថិភាព។
ទោះជាយ៉ាងណា បញ្ហាដែលអ្នកបច្ចេកទេសភាគច្រើនតែងតែជួបប្រទះ គឺការដំឡើង MCCB ហើយ ប៉ុន្តែនៅតែមានបញ្ហា "លោតផ្ដេសផ្ដាស (Nuisance Tripping)" នៅពេលដែលម៉ូទ័រចាប់ផ្តើមដំណើរការ ករណីខ្លះ"ឧបករណ៍ឬសម្ភារះមួយចំនួនឆេះខូចហើយ តែ MCCB មិនព្រមលោតកាត់ផ្តាច់សៀគ្វី"។ បញ្ហានេះកើតឡើងដោយសារតែការខ្វះចន្លោះក្នុងការយល់ដឹងពីរបៀបកំណត់ប៉ារ៉ាម៉ែត្រការពារឱ្យបានត្រឹមត្រូវទៅតាមទំហំបន្ទុកជាក់ស្តែង។
ដើម្បីដោះស្រាយបញ្ហាខាងលើ ការយល់ដឹងអំពីមុខងារនៃគ្រាប់ចុចវិលលើ Electronic Trip Unit ដូចជា I0, Ir និង Isd គឺជាកូនសោរដ៏សំខាន់បំផុត។ អត្ថបទនេះនឹងបង្ហាញបងប្អូនអំពីអត្ថន័យនៃនិមិត្តសញ្ញានីមួយៗ រួមជាមួយរូបមន្តគណនា ដើម្បីកំណត់ចរន្តការពារឱ្យចំគោលដៅ និងធានាសុវត្ថិភាពខ្ពស់បំផុតដល់ប្រព័ន្ធបណ្តាញអគ្គិសនីរបស់អ្នក។
ការវិភាគប៉ារ៉ាម៉ែត្រ និងរូបមន្ត
ផ្អែកលើរូបភាព MCCB ប្រភេទ NSX250F (ទំហំអតិបរមា In = 250 A យើងអាចបកស្រាយប៉ារ៉ាម៉ែត្រនីមួយៗដូចខាងក្រោម៖
Related Posts
ក. ការកំណត់ចរន្តមេ I0(Pre Setting)
I0 គឺជាចរន្តមូលដ្ឋានឬជាចរន្តមេដែលយើងជ្រើសរើសដើម្បីកំណត់ទំហំរបស់ឌីសង់ទ័រ MCCB ឱ្យសមស្របទៅនឹងបន្ទុកជាក់ស្តែង។ គេប្រើប្រាស់វាដើម្បីកំណត់ "ទំហំនៃចរន្តមេ" ដែលយើងចង់ប្រើ។
- តំលៃ I0 ត្រូវបានជ្រើសរើសដោយផ្ទាល់នៅលើ Dial (គិតជាអាំពែ A)។ ក្នុងរូបភាព អ្នកអាចកំណត់បានចាប់ពី 100A ដល់ 250A។
ខ. ការកំណត់ចរន្តការពារលើសបន្ទុក Ir (Overload - Long-time protection)
Ir គឺជាចរន្តការពារការលើសបន្ទុកតាមរយះការចាប់កម្ដៅ (Thermal protection) ដែលការពារខ្សែភ្លើងមិនឱ្យក្តៅខ្លាំងនៅពេលប្រើលើសបន្ទុក។ ប្រសិនបើចរន្តហូរលើសពីតំលៃ Ir ក្នុងរយៈពេលកំណត់ណាមួយ MCCB នឹងលោតកាត់ផ្តាច់សៀគ្វី (Trip) ភ្លាមៗ។
រូបមន្តគណនាចរន្ត Overload Ir
$$I_r = I_0 \times K_r$$
ឧទាហរណ៍៖ បើអ្នកកំណត់យក I0 = 200A ហើយគ្រាប់ចុច Ir កំណត់នៅលេខ 0.95 នោះចរន្តការពារលើកបន្ទុកជាក់ស្តែងគឺ៖
$$I_r = 200A \times 0.95 = 190A$$គ. ការកំណត់ចរន្តការពារឆ្លងសៀគ្វី Isd (Short Time Delay Protection)
Isd ត្រូវបានប្រើសម្រាប់ការពារការឆ្លងសៀគ្វីក្នុងកម្រិតមធ្យម។ វាអនុញ្ញាតឱ្យចរន្តឡើងខ្ពស់ក្នុងរយៈពេលខ្លីបំផុត "ដើម្បីឱ្យម៉ូទ័រដំណើរការចាប់ផ្តើមដំបូងដោយគ្មានការរំខាន" ប៉ុន្តែបើលើសការកំណត់ វានឹងលោតកាត់ផ្តាច់ភ្លាមៗ។
រូបមន្តគណនាចរន្តឆ្លងសៀគ្វី Isd
$$I_{sd} = I_r \times S_m$$
ឧទាហរណ៍៖ បើ Ir = 190A ហើយអ្នកកំណត់ Dial Isd នៅលេខ 5 នោះចរន្តដែលវានឹងលោតកាត់ផ្តាច់ចរន្ត (Trip) ភ្លាមៗគឺ៖ $$I_{sd} = 190A \times 5 = 950A$$
ការវាយតម្លៃអត្ថបទ
អត្ថបទបច្ចេកទេសនេះបានផ្តល់នូវពត៌មានគ្រប់ជ្រុងជ្រោយ ចាប់ពីការយល់ដឹងអំពីឧបករណ៍ MCCB រហូតដល់ការអនុវត្តរូបមន្តជាក់ស្តែង។ ការប្រើប្រាស់រូបភាព Thumbnail ដែលមានការពន្យល់ច្បាស់ៗ រួមជាមួយការវិភាគលើប៉ារ៉ាម៉ែត្រ I0, Ir និង Isd បានធ្វើឱ្យមេរៀនដែលហាក់ដូចជាស្មុគស្មាញ ក្លាយទៅជាមេរៀនដែលងាយស្រួលយល់ និងអាចយកទៅប្រើការបានភ្លាមៗ។ វាជាមគ្គុទ្ទេសក៍ដ៏ល្អសម្រាប់ទាំងនិស្សិតអគ្គិសនី និងជាងអគ្គិសនីដែលមានបទពិសោធន៍ ដើម្បីរំលឹកឡើងវិញនូវមូលដ្ឋានគ្រឹះដ៏សំខាន់នេះ។
មតិផ្ទាល់ខ្លួន
ក្នុងនាមជាអ្នកបច្ចេកទេស ខ្ញុំយល់ឃើញថា "សុវត្ថិភាពអគ្គិសនីមិនមែនជារឿងចៃដន្យទេ ប៉ុន្តែវាគឺជាការគណនាដ៏ត្រឹមត្រូវ"។ ការដំឡើង MCCB ដែលមានតម្លៃថ្លៃ មិនមែនមានន័យថាអ្នកមានសុវត្ថិភាព 100% នោះទេ ប្រសិនបើអ្នកមិនបានកំណត់ (Adjust) តម្លៃឱ្យសមស្របទៅនឹងទំហំខ្សែ និងបន្ទុក (Load) ជាក់ស្តែង។
សង្ខបឡើងវិញ
ការយល់ដឹងពីរបៀបកំណត់ I0, Ir និង Isd គឺជារឿងចាំបាច់បំផុតសម្រាប់វិស្វករ និងបច្ចេកទេសអគ្គិសនី។ ការកំណត់បានត្រឹមត្រូវតាមរូបមន្តខាងលើ មិនត្រឹមតែជួយការពារឧបករណ៍មិនឱ្យឆេះខូចខាតប៉ុណ្ណោះទេ ប៉ុន្តែថែមទាំងជួយធានាដល់និរន្តរភាពនៃចរន្តអគ្គិសនី (Selectivity) ដោយមិនឱ្យ MCCB លោតផ្តេសផ្តាសនៅពេលម៉ូទ័រចាប់ផ្តើមដំណើរការ (Motor Starting) នោះឡើយ។
ជាចុងក្រោយ ការយល់ដឹងស៊ីជម្រៅលើប៉ារ៉ាម៉ែត្រ I0, Ir និង Isd គឺជាស្ពានចម្លងអ្នកឱ្យក្លាយជាអ្នកជំនាញអគ្គិសនីដ៏ពូកែម្នាក់។ ខ្ញុំសង្ឃឹមថា អត្ថបទនេះនឹងក្លាយជាចំណេះដឹងដ៏មានតម្លៃសម្រាប់បងប្អូនទាំងអស់គ្នា ក្នុងការយកទៅអភិវឌ្ឍន៍ និងពង្រឹងសុវត្ថិភាពនៅក្នុងការដ្ឋានការងាររៀងៗខ្លួន។
⚠️ ការព្រមានអំពីសុវត្ថិភាព (Safety Warning)
គ្រោះថ្នាក់៖ ហានិភ័យនៃឆក់ចរន្តអគ្គិសនី និងឆ្លងសៀគ្វី!
ការកំណត់ប៉ារ៉ាម៉ែត្រនៅលើ MCCB ត្រូវតែធ្វើឡើងដោយអ្នកជំនាញដែលមានការយល់ដឹងច្បាស់លាស់។ ការកំណត់ខុសបច្ចេកទេសអាចបង្កជាអគ្គិភ័យ ឬគ្រោះថ្នាក់ដល់ជីវិត។ ត្រូវប្រើប្រាស់ឧបករណ៍ការពារ (PPE) ជានិច្ច!
រៀបរៀងដោយ៖ អ៊ួន គឹមសាន្ត - Khmer Wiring